ZARYS HISTORII KLUCZA MUSZYŃSKIEGO    część I 

      Pierwsze wiadomości o ludziach, którzy zamieszkiwali te tereny zdobywamy dzięki znaleziskom archeologicznym z okresu neolitu (3500 - 3700 lat p.n.e.). Nie możemy jednak na ich podstawie powiedzieć, kim byli ci pierwsi osadnicy, z jakich plemion czy narodowości się wywodzili. Bezspornym natomiast faktem jest, że powstanie Muszyny i jej egzystencja związane były z popradzkim szlakiem handlowym, co udowodnili słowaccy archeolodzy, odkrywając że przejście przez Karpaty przełomem Popradu znane było już w neolicie.
Pierwszy planowy etap osadzania ludzi na tych ziemiach nastąpił na przełomie XIII i XIV wieku, za panowania Kazimierza Wielkiego. Przeprowadzany był na prawie niemieckim. Według Żurawskiego kolonizacja ta szła od północy i posuwała się doliną Dunajca, z południowej wyżyny Małopolski.
Co do samej Muszyny, nie dochowały się żadne akty lokalizacyjne. Pierwszy raz nazwa tej miejscowości zostaje wymieniona w dokumencie z 1209 r., w którym król węgierski Andrzej II nadaje przywilej pobierania cła aż do rzeki Poprad koło Muszyny proboszczowi Adolfowi ze spiskiej kapituły św. Marcina. Musiała Muszyna jednak istnieć wcześniej, gdyż ciągłe utarczki graniczne i napady rozbójników na szlaki handlowe doprowadziły do zorganizowania stałej służby zbrojnej. Z tego też powodu już w XI wieku stał na grzbiecie Koziejówki drewniany gródek, który z czasem zmienił się w zamek warowny. Tak opisał go W. Bembeynek w Starostwie muszyńskim:  

  Zamek muszyński już z natury był bardzo obronny. Położony na kończynie stromego wzgórza skalistego zwanego dzisiaj pospolicie „Baszta", broniony był od strony gór znacznym przekopem i czworoboczną wieżą kilkupiętrową. Przez most zwodzony wjeżdżało się na pierwsze podwórze zamkowe, którego wschodnią stronę zajmował piętrowy dwór jako mieszkanie starosty i straży zamkowej. Zachodnią zaś stronę podwórza zajmował dziedziniec ze studnią, otoczony murem pojedynczym od strony przepaści, podwójnym zaś tworzącym kryty obronny korytarz, oddzielony od podwórka drugiego, gdzie zdaje się był skład materiałów obronnych jak tramów, kamieni, kul itp. i majdan sołtysiej straży granicznej.

       Wtedy też zapewne powstała osada u stóp gródka, która była zapleczem gospodarczym dla niego. Kolejną wzmiankę o Muszynie spotykamy w 1288 r., kiedy to Wysz — scholastyk kapituły krakowskiej wawelskiej, zapisał w testamencie Świniarsko i Muszynę biskupowi krakowskiemu Pawłowi z Przemkowa. Darowiznę tą potwierdził Leszek Czarny po wcześniejszej ugodzie z krewnymi Wysza. Ziemie te wróciły jednak niebawem na około 80 lat do królewszczyzny. Powodem tego była zapewne chęć zemsty króla Władysława Łokietka, który w ten sposób pragnął ukarać biskupa krakowskiego Muskatę za poparcie, jakiego udzielił buntującym się mieszczanom w Krakowie. Przez ten czas panami tych ziem byli kolejni władcy Polski: Kazimierz Wielki, Ludwik Węgierski i królowa Jadwiga.

 Barbara Rucka 

Dodaj do: