ZARYS HISTORII KLUCZA MUSZYŃSKIEGO    część III

W średniowieczu granice były płynne i często przekraczano je dla dokonania osobistych porachunków. Tak było zapewne i w przypadku, kiedy to król węgierski Maciej Korwin wysłał 6 000 wojska, pod dowództwem Tomasza Tarczy, na tereny graniczne z Polską. Właśnie wtedy Węgrzy zdobyli i zburzyli zamek muszyński, a okoliczne tereny spustoszyli. Działo się to w styczniu 1474 roku. Jeszcze w tym samym miesiącu dochodzi do ugody z królem polskim Kazimierzem Jagiellończykiem, w wyniku której król Maciej Korwin zobowiązuje się odbudować zamek. Po remoncie budowla ta służyła jako punkt obronny. Natomiast starostowie zbudowali ob- szerną siedzibę u stóp góry zamkowej. Jej dokładny opis możemy znaleźć w inwentarzach z XVII i XVIII wieku. Wymienione są w nich wszystkie zabudowania dworskie, między innymi: piekarnia, kuchnia dworska, dwa młyny, browar, gorzelnia, spichlerz, stajnie, stodoły, gumna, wozownie, izby czeladne, piła traczna. Do dziś zachowały się jedynie dwór starostów, zajazd i kordegarda, tworząc tzw. „podzamkowy zespół dworski". Całość zabudowy otoczona była tynem, który wieńczyła od strony miasta piętrowa brama mieszkalna. Najbardziej znanym starostą był Stanisław Kempiński, którego to imię po wsze czasy zatrzymał w swej fraszce Jan Kochanowski. Powstała ona w 1582 r. i tak brzmiała:

DO STAROSTY MUSZYŃSKIEGO

O starosto na Muszynie! Ty się znasz dobrze na winie;
Znasz i masz, bo tylko z góry Spuściwszy wóz, aliż Uhry.
Okaż swój smak starodawny, Starosto muszyński sławny.
A niech go ja też skosztuję. Boć i ja smak w beczce czuję.
A nie żal mi, żem poetą. Jest cos, umieć alphę z betą.
Tym ludziom, ty Stanisławie! Chceszli się zachować prawie.
Nie szafirem, nie rubinem, Ale je czcij dobrem winem.
A stąd to będziesz miał w zysku. Że, coś dziś obłoków blizku.
To cię pijanymi rymy Aż do nieba wprowadzimy. 

 Wino, o którym wspomina ten wybitny poeta, przybyło do Polski zapewne z Węgier, starym traktem handlowym, biegnącym od Leluchowa do Lubowni i Preszowa przez Sabinów i Lipiany. Wszystkie szlaki handlowe łączyły się w Pławcu. Handel trwał nieustannie przez cały rok. Zimą zamarzniętym Popradem wożono towary na saniach, wiosną spławiano je na tratwach do Nowego Sącza, latem po opadnięciu wody i wyschnięciu terenu przewożono je drogą wzdłuż Popradu. Do transportu przez góry używano specjalnych małych wozów. Było ich kilka rodzajów, w zależności od przewożonych towarów. Z Węgier sprowadzaliśmy miedź, żelazo, wino, owoce oraz w okresie postu śledzie. W zamian za to kupcy otrzymywali polski ołów i sól z Wieliczki i Bochni. Na mniejszą skalę handlowali wędrowni kramarze z tzw. no- rymberszczyzną. Komora celna lądowa mieściła się w Muszynie i Florynce, cło wodne pobierano w Zub- rzyku. Przejeżdżający tędy kupcy musieli zatrzymać się w miasteczku aby oclić towar, a następnie jak nakazywało prawo pokładowe wystawić go na sprzedaż przez trzy dni. Kupcom, w czasach o których piszemy, sprzyjały dogodne warunki dla handlu. Nie stanowiły dla nich problemu granice, które w czasach pokoju mogli dowolnie przekraczać. Same trakty starano się uczynić bezpiecznymi przez budowanie w wielu miejscach wałów, okopów, strażnic oraz zamków kotczych.
Granica polsko-węgierska uległa zmianie w grudniu 1412 roku, kiedy to Zygmunt Luksemburski, król Węgier, oddał w zastaw królowi polskiemu Władysławowi Jagielle trzynaście miast spiskich, między innymi Lu- bownię. Gniazda, Podoliniec oraz przyległe wsie. Otrzymał za to 40 tys. kop groszy praskich na wojnę z Wenecją o odzyskanie Dalmacji. Niestety dobrego interesu Polska na tej zamianie nie zrobiła; pieniędzy nigdy nam nie zwrócono natomiast Spisz i Orawa, które administrowaliśmy, włączono do Słowacji po rozbiorach w 1772 r. 

Dodaj do: