ZARYS HISTORII KLUCZA MUSZYŃSKIEGO    część V

      W latach 1769-1770 przebywali w miasteczku kilkakrotnie konfederaci barscy z Obozu Koronnego pod Muszynką. Zachowały się z tego okresu manifesty wydane w Tyliczu, Muszynie i Muszynce. Około połowy sierpnia 1770 r. przebywał w Muszynie Kazimierz Pułaski. Prawdopodobnie zatrzymał się on wówczas w dworze starostów, i stąd wzięła się mylna nazwa tego obiektu jako "Dworu Pułaskich". Większość osób zwiedzających Muszynę nazwa ta wprowadzała w błąd, gdyż sugerowała iż jest to siedziba rodowa tej patriotycznej rodziny, co nie odpowiada prawdzie historycznej.
Po upadku konfederacji barskiej następują rozbiory Polski. W 1781 r. dobra biskupie przechodzą na rzecz skarbu austriackiego i zostają przekształcone w kameralne dobra skarbowe.
Mimo iż zaborcy pozostawili w Muszynie istniejące instytucje, z czasem na plan pierwszy wybija się Krynica. Pierwsi kuracjusze pojawiają się w tym uzdrowisku w 1800 r. Z malutkiej wioski Krynica przekształca się w modny kurort. Dużym udogodnieniem dla kuracjuszy i turystów było uruchomienie w 1876 r. linii kolejowej z Tarnowa do Muszyny, a w 1911 r. przedłużenie jej do Krynicy Zdroju.
Muszyna uzdrowiskiem stała się w latach dwudziestych bieżącego stulecia. W dużej mierze było to zasługą długoletniego burmistrza Antoniego Jurczaka. Z jego to inicjatywy rozpoczęto badania leczniczych właściwości źródeł oraz wiercenie nowych odwiertów. W latach trzydziestych, po odkryciu na lewym brzegu Popradu źródła „Antoni", rozpoczęto budowę drewnianego zakładu kąpielowego. Drugi, murowany obiekt tego typu, powstał w centrum miasta. Do leczenia bezpłodności stosowano w kąpielach znalezione na miejscu borowiny. Zabiegi rozpoczynały się o 6 rano i trwały nieprzerwanie do 22. To nagłe ożywienie się miasteczka spowodowało przywrócenie Muszynie w 1934 r. praw miejskich.

       W okresie okupacji w Muszynie znajdował się punkt przerzutowy. Wielu mieszkańców pomagało przedostać się przez granicę polskim żołnierzom. Jednak po upadku Francji w 1940 r. masowość tej akcji uległa zahamowaniu. Okupacja oraz pierwsze lata powojenne wpłynęły na zmianę struktur narodowościowych w tym regionie. Niemcy po zajęciu tych terenów wydali polecenie usunięcia Żydów z beskidzkich letnisk: Krynicy, Muszyny i Piwnicznej. W okresie od 29 X 1940 r. do 28 II 1941 r. zostali oni wywiezieni z całym dobytkiem do Grybowa.
Druga grupa narodowościowa — Łemkowie również zniknęła z tego terenu. Pierwsze ich wysiedlenie nastąpiło w lutym 1941 r., kiedy to ZSRR zawarł porozumienie z Rzeszą Niemiecką o wymianie ludności. Przesiedlenie to nie miało masowego charakteru, największa grupa pochodziła z Powroźnika — około 100 osób. Następne wysiedlenie miało miejsce w latach 1944- -1945, kiedy to Polski Komitet Wyzwolenia Narodowego podpisał umowę z ZSRR o wymianie ludności polskiej i ukraińskiej. Wywieziono wówczas 12 tys. Łemków.

Dodaj do: