ZARYS HISTORII KLUCZA MUSZYŃSKIEGO     część VI

     Zakończenie działań wojennych w 1945 r. nie oznaczało jednak dla tych ziem powrotu pokoju. Niemal natychmiast po wycofaniu się oddziałów niemieckich rozpoczęły swą zbrodniczą działalność oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii. Zaplecze gospodarcze stanowiła dla niej ludność łemkowska. Znalazła się ona niejako między młotem a kowadłem. Z jednej strony, po okresie okupacji, pragnęli spokoju i normalizacji, jednak pokrewieństwo religijne, językowe i kulturowe, a często widmo śmierci, niejako obligowało ich do pomocy oddziałom UPA. W tym też czasie zapadła decyzja władz polskich wysiedlenia wszystkich Łemków i rozproszenia ich na zachodnich i północnych ziemiach Polski. Akcja ta nosiła kryptonim „Wisła" (została uchwalona 17 IV 1947 r. przez Radę Ministrów). Wysiedlenia rozpoczęto w kwietniu, trwały one do lipca 1947 r. Opuszczone zagrody łemkowskie zostały zajęte przez chłopów nowosądeckich do 1948 r. Miejsce duchownych greckokatolickich zajęli księża rzymskokatoliccy, a co za tym idzie, cerkwie przemianowano na kościoły, starając się jednak zachować ich dawny wystrój. Aktualnie daje się zauważyć wzmożony napływ ludności łemkowskiej na ziemie przodków. Największe ich skupisko występuje w Krynicy, gdzie też zostało złożone w dniu 14 V 1989 r. Stowarzyszenie Łemków.

Po II wojnie światowej Muszyna musiała zawiesić działalność uzdrowiskową z powodu braku kuracjuszy. Wyniszczony walkami kraj potrzebował nowej siły fachowej, w związku z czym w miasteczku otworzono szkołę rzemiosł i liceum. Mimo nieuchronnych przemian zachował się zabytkowy układ przestrzenny miasteczka, będący obecnie pod pieczą ochrony konserwatorskiej. Centralną częścią jest rynek, który ma formę trapezu. Odchodzą z niego trzy ulice przelotowe i dwie boczne, wewnętrzne. Na północy ulica Kościelna przechodzi w drogę do Krynicy, na południu ul. Świerczewskiego prowadzi w kierunku stacji kolejowej, a następnie przechodzi w drogę do Leluchowa (granica polsko-słowacka). Trzecia ulica, Antoniego Kity, biegnie w kierunku południowo-zachodnim, przechodząc w Aleję Lipową, a następnie w drogę do Nowego Sącza. Całość zabudowy jest usytuowana nad rzeką Poprad i potokiem Muszynka.
Wraz z powrotem spokoju zaczęła następować normalizacja. Muszyna od 1958 r. znowu rozpoczęła swoją egzystencję jako uzdrowisko. Dodatkowo, połemkowskie wsie Złockie i Szczawnik, zabudowano sanatoriami i domami wypoczynkowymi.
Przyszłość tego urokliwego miasteczka związana będzie zapewne z jej zasobami naturalnymi oraz korzystnym turystycznie położeniem w dolinie Popradu.

Dodaj do: